Denk-anker

Binnen DENKDOKTER wordt gewerkt met denk-ankers. Een denk-anker is een korte schriftelijke notitie die na afloop van een gesprek wordt opgesteld. Geen verslag. Geen advies. Geen diagnose. Geen behandelplan.

Het denk-anker legt vast wat zich tijdens het gesprek in het denken van de bezoeker liet zien. Dat kan een overtuiging zijn, een terugkerende gedachtegang, een vanzelfsprekendheid die nooit eerder werd onderzocht of een patroon dat steeds opnieuw dezelfde uitkomst produceert. Het woord denk-anker heeft meerdere betekenissen. Allereerst legt het iets vast. Inzichten die tijdens een gesprek ontstaan, verdwijnen vaak net zo snel als ze verschenen. Het denk-anker vormt een referentiepunt waarnaar later kan worden teruggekeerd.

Daarnaast maakt het zichtbaar waaraan iemand vastligt. Zoals een schip niet vastligt aan de zee maar aan zijn anker, zo blijken mensen vaak minder beperkt door omstandigheden dan door ideeën, interpretaties, verwachtingen of overtuigingen die zij als werkelijkheid zijn gaan behandelen. De belangrijkste functie ligt echter elders. Een denk-anker maakt zichtbaar welk denken betrokken is bij het ontstaan en voortbestaan van de ervaren beknelling. Niet door een verklaring te geven. Niet door een oordeel uit te spreken. Niet door vast te stellen wat er met iemand aan de hand is. Het denk-anker beschrijft uitsluitend wat tijdens het gesprek zichtbaar werd.

Bijvoorbeeld: Tijdens het gesprek bleek dat iedere mogelijke keuze direct werd gevolgd door een nieuw bezwaar. De aandacht bleef voortdurend gericht op toekomstige gebeurtenissen waarover geen zekerheid mogelijk was. Nieuwe informatie veranderde weinig aan de behoefte aan meer zekerheid. Dit zijn geen conclusies. Het zijn observaties. Juist daardoor ontstaat vaak ruimte voor inzicht. Niet omdat DENKDOKTER uitlegt hoe iemand in elkaar zit, maar omdat zichtbaar wordt hoe een bepaalde gedachtegang werkt.

Veel bezoekers herkennen daarin iets wat zij zelf niet eerder hadden opgemerkt. Het denk-anker maakt daarmee niet alleen de beknelling zichtbaar, maar ook het denken waarmee die beknelling wordt bedacht en in stand gehouden. Helderheid is het doel van die oefening. Wanneer daardoor meer rust ontstaat, minder stress wordt ervaren of nieuwe mogelijkheden zichtbaar worden, dan worden die beschouwd als mogelijke gevolgen van inzicht. Niet als het doel van het gesprek.

DENKDOKTER probeert niets te repareren. DENKDOKTER probeert zichtbaar te maken wat zich afspeelt. Zodra dat zichtbaar wordt, blijkt het denken vaak minder vanzelfsprekend dan daarvoor. Dat is meestal het moment waarop er iets begint te veranderen.